در کارخانهها و صنایع تولیدی، بروز یک حادثه غیرمترقبه تنها آسیبهای مالی به همراه ندارد؛ بلکه میتواند در عرض چند ثانیه از کنترل خارج شود و جان بسیاری از کارکنان را به خطر بیندازد. فناوری نوظهور هوش مصنوعی بهمنظور جلوگیری از حوادث اینچنینی و افزایش حداکثری سطح ایمنی، راهکاری کاربردی و مطمئن را در اختیار صاحبان صنایع قرار داده است. این راهکار که از آن با عنوان «تحلیل ویدئویی» (Video Analytics) یاد میشود، امروزه به بسیاری از کسبوکارها راه پیدا کرده و توانسته نتایج درخشانی را در جلوگیری از حوادث کارگاهی در کارنامه خود ثبت کند. در ادامه، با این راهکار نوآورانه بیشتر آشنا میشویم.
اهمیت استفاده از تحلیل ویدئویی هوشمند در صنایع و کارخانهها
در ساعت 10:31 دقیقه صبح ۲۴ ژوئن ۲۰۲۴، استان هواسئونگ کره جنوبی شاهد یک حادثه ناگوار بود. کارخانه باتریسازی Aricell به دلیل یک نقص فنی در خط تولید، طعمه حریق شد و تنها طی 42 ثانیه، زبانههای آتش به کل مجموعه رسید. این حادثه، جان 22 نفر از کارکنان این کارخانه را گرفت؛ اتفاقی که میشد از طریق نظارت ویدئویی هوشمند، بهسادگی از وقوع آن جلوگیری کرد.
کارخانه Aricell تماما تحت پوشش دوربینهای مداربسته بود؛ اما این دوربینها تنها وظیفه نمایش و ضبط تصاویر را بر عهده داشتند و از آنجا که به فناوری تحلیل ویدئویی مجهز نبودند، نتوانستند پس از مشاهده اولین نشانههای آتشسوزی، بهصورت خودکار هشدارهای امنیتی را فعال کنند. تا به امروز، اتفاقاتی از این دست بهوفور رخ داده و ارزش سرعت در تصمیمگیری را به مدیران صنایع و کارخانهها اثبات کرده است. در اکثر این حوادث، ناظران نتوانستهاند در ثانیههای اول وقوع حادثه، اقدام به اجرای پروتکلهای ایمنی کنند و از طرفی، این امکان را نداشتند که بدون ابزارهای خاص مانند سنسورهای تشخیص دود یا گرما، نشانههای اولیه بروز یک حادثه را تشخیص دهند.
در حال حاضر بسیاری از کارخانهها و صنایع تولیدی، پایش فرایندهای کاری خود را به سیستمهای مبتنی بر هوش مصنوعی سپردهاند و با بهکارگیری «نرمافزارهای نظارت ویدئویی»، هر یک از دوربینهای خود را به ناظری دقیق، سریع و ریزبین تبدیل کردهاند. این سیستمهای هوشمند منتظر وقوع حادثه نمیمانند و بلافاصله پس از تشخیص نشانهها مانند دود، تغییر ناگهانی حرارت و… هشدار تخلیه میدهند و یا برخی از پروتکلهای ایمنی مثل سیستم اطفای حریق را فعال میکنند.
ایمنی در اولویت اول؛ مزیت تحلیل ویدئویی هوشمند برای تولیدیها چیست؟
فناوری تحولآفرین هوش مصنوعی از طریق سیستمهای نظارت تحلیلی، مزایای پرشماری را برای تولیدیها و کارخانهها به ارمغان آورده که در این بخش، برخی از آنها را بررسی میکنیم:
1. حفظ ایمنی و رعایت مقررات
یکی از مهمترین دغدغههای مدیران صنعتی، حفظ ایمنی نیروی انسانی در محیطهای پرخطر است. در چنین فضایی، سیستم نظارتی هوشمند بهصورت مستمر بر رخدادها و رفتوآمدها نظارت میکند و در صورت مشاهده اولین نشانههای خطر، به کارکنان هشدار میدهد. علاوهبراین، یکی از مهمترین شاخصههایی که سلامت کارکنان را در محیط کارگاهی تهدید میکند، عدم رعایت استانداردهای ایمنی است. عدم استفاده از لباس و تجهیزات ایمنی، عبور از منطقههای پرخطر و نادیدهگرفتن پروتکلهای حفاظتی، از جمله رفتارهای پرخطری است که تاکنون جان بسیاری از کارگران خط تولید را به خطر انداخته است.
تحلیل ویدئویی با فناوری «تشخیص تجهیزات حفاظت فردی» (PPE)، اطمینان پیدا میکند که همه کارکنان، استانداردهای ایمنی را رعایت میکنند. «تشخیص افتادن کارکنان» (Man-down)، دیگر قابلیت است که به کمک صنایع تولیدی میآید تا بلافاصله پس از بر زمین افتادن افراد در اثر تصادف، بیماری و… واکنش اضطراری نشان داده شود.
2. پیشگیری از بروز حوادث
بسیاری از کارفرمایان به اشتباه بر این باورند که حادثه خبر نمیکند و وقوع اتفاقات مخاطرهآمیز، قابل پیشبینی و پیشگیری نیست. این در حالی است که طی سالهای اخیر، سیستمهای مجهز به هوش مصنوعی با شناسایی نشانههای بروز حادثه، از وقوع بسیاری از آنها جلوگیری کردهاند. برای مثال، یک دیگ بخار که در کارخانه ساخت مواد شیمیایی به دلیل نقص فنی در آستانه انفجار است، ابتدا دود و بخار منتشر میکند و دستگاه بیش از حالت عادی میلرزد. اغلب این تغییرات چنان جزئی و کوچک هستند که از چشم اپراتورهای انسانی دور میمانند؛ اما سیستمهای نظارت تحلیلی با شناسایی عوامل اینچنینی، مسئولان خط تولید را در اسرع وقت از این نقص فنی آگاه میکنند.
3. بهینهسازی فرایند تولید و کاهش هزینهها
خط تولید با تمامی ظرفیت خود فعالیت نمیکند؟ گلوگاههای متعددی بر سر راه فرایند تولید وجود دارد که شناسایی آنها دشوار است؟ نظارت را به سیستم تحلیل ویدئویی بسپارید تا با تشخیص این موارد، اطلاعات ارزشمندی را برای تصمیمگیریهای مدیریتی در اختیار شما قرار دهد.
4. جلوگیری از سرقت و خرابکاری
شناسایی ورود غیرمجاز و تهدیدات بیرونی، یکی از مهمترین دلایلی است که کارخانهها را به نصب دوربینهای نظارتی مجاب میکند؛ اما در شیوه سنتی، وظیفه نظارت 24 ساعته و شناسایی تهدیداتی از این دست، همچنان بر عهده نیروی انسانی است و همین نکته، سرعت و دقت واکنش را کاهش میدهد و بهشدت مستعد خطای انسانی است. سیستمهای نظارت ویدئویی هوشمند، به صورت شبانهروزی بر محیطهای مشخص شده نظارت میکنند و در صورت مشاهده هرگونه رفتار مشکوک، هشدار میدهند.
5. جستجوی هوشمند
در یک کارخانه بزرگ با صدها پرسنل، یافتن یک شخص، خودرو یا شیء از طریق سیستم نظارتی سنتی مانند جستجوی سوزن در انبار کاه است! این چالشی است که سیستمهای نظارت ویدئویی با فناوری «جستجوی هوشمند» از سد آن گذشتهاند و به اپراتورها این امکان را میدهند تا تنها با جستجوی نام سوژه مورد نظر خود، به مکان و سابقه تحرکات سوژه دسترسی داشته باشند.
جمعبندی
تحلیل ویدئویی هوشمند دیگر تنها ابزاری برای نظارت تصویری نیست، بلکه نقش یک ناظر همیشه بیدار و دقیق را ایفا میکند که نهتنها در لحظه وقوع حادثه هشدار میدهد، بلکه در اقدامات پیشگیرانه هم عملکردی فوقالعاده دارد. این فناوری با شناسایی رفتارهای خطرناک، رعایت نکردن پروتکلهای ایمنی، تغییرات ناگهانی دما و مواردی از این دست، بهعنوان دستیاری هوشمند در کنار مدیران ایستاده و ایمنی نیروی انسانی و داراییها را تضمین میکند. بیجهت نیست که امروزه فناوری تحلیل ویدئویی به عضوی جداییناپذیر از خط تولید مجموعههای بزرگ تبدیل شده است.
