یکی از بزرگترین حوادث صنعتی دنیا در سال 1921 در آلمان اتفاق افتاد، زمانی که تقریبا ۴۵۰۰ تن از مخلوط سولفات آمونیوم و کود نیترات آمونیوم ذخیره شده در یک برج سیلو در کارخانه BASF که بزرگترین شرکت مواد شیمیایی دنیا بود، منفجر شد و حدود 600 نفر را به کام مرگ کشاند و 2000 نفر را مجروح کرد.
حادثه همواره در کمین مراکز صنعتی بوده است. کارخانهها، کارگاهها، پالایشگاهها و دیگر مجموعههای صنعتی هر روز با چالشهای مختلفی مانند انفجار، خطای انسانی، خرابکاری، سرقت و ورود افراد غیرمجاز روبهرو هستند. همین باعث میشود انسانها به دنبال روشهای مختلف برای حفظ امنیت در محیطهای صنعتی باشند.
بهروزترین روش برای تامین امنیت محیطهای صنعتی استفاده از هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی در امنیت صنعتی میتواند جلوی بسیاری از اتفاقها مانند خسارت مالی سنگین، توقف تولید یا حتی آسیب جانی را بگیرد. در این یادداشت همراه ما باشید تا با کاربرد نظارت تصویری هوشمند در صنعت آشنا شویم.
نظارت تصویری هوشمند چیست و چگونه امنیت صنعتی را بهینهسازی میکند؟
وقتی که موضوع نظارت تصویری مطرح میشود، معمولا اکثر افراد به یاد دوربینهای مداربستهای میافتند که فقط فیلم میگیرند تا بعدها اگر مشکلی پیش بیاید، یک نفر ساعتها بنشیند و فیلمهای ضبطشده را چک کند. اما نظارت تصویری هوشمند در محیطهای صنعتی دقیقا همینجا فرق خود را نشان میدهد.
دوربینهای مداربسته مجهز به هوش مصنوعی، سیستمهایی هستند که فراتر از تماشا و ضبط فیلم، کار تحلیل ویدیویی هوشمند در صنایع را نیز بر عهده میگیرند. این سیستمها میتوانند بهصورت لحظهای تصاویر را تحلیل کنند، الگوهای رفتاری غیرعادی و یا خطرناک را تشخیص دهند و هشدارهای لازم را برای واکنش به موقع ارسال کنند.
در واقع میتوان گفت ترکیب سیستمهای نظارت تصویری صنعتی با فناوری هوش مصنوعی باعث میشود تامین امنیت در محیطهای صنعتی از حالت واکنشی خارج شود و به حالت پیشگیرانه و هوشمند تبدیل شود. این یعنی به جای اینکه بعد از وقوع حادثه به دنبال مقصر بگردیم، میتوانیم خیلی زودتر جلوی آن را بگیریم و این دقیقا همان چیزی است که هدف اصلی بهینهسازی امنیت محیطهای صنعتی با هوش مصنوعی محسوب میشود.
مهمترین چالشهای امنیتی در محیطهای صنعتی
چالشهای امنیتی در محیطهای صنعتی معمولا حاصل ترکیب همزمان چند مسئله هستند، از وسعت و پیچیدگی فضای محیطهای صنعتی گرفته تا رعایت نکردن قوانین ایمنی توسط کارکنان، در ادامه همراه ما باشید تا به چند مورد از این چالشها بپردازیم:
نبود دادههای دقیق برای تحلیل و تصمیمگیری: حفظ امنیت در محیطهای صنعتی در دنیای امروز بیش از گذشته وابسته به داده است. دیگر نمیتوان تنها به تجربه و یا حدس و گمان بسنده کرد. وقتی که رویدادهای مختلف ثبت و تحلیل نمیشوند، مدیران محیطهای صنعتی نمیتوانند به طور دقیق تشخیص دهند که گرههای کور برای حفظ امنیت و نظم محیط صنعتی چه چیزهایی هستند و چه اقداماتی برای رفع آنها لازم است.
وسعت زیاد و پیچیدگیهای محیطهای صنعتی: محیطهای صنعتی مانند کارخانهها، پالایشگاهها و سایر سایتهای صنعتی معمولا وسعت زیاد و بخشهای متعددی دارند. به طوری که شامل چندین طبقه و ساختمان میشوند؛ بخشهایی مانند انبارها، خطوط تولید، محوطههای باز و مناطق حساس. همین وسعت و پیچیدگی زیاد باعث میشود تامین امنیت محیطهای صنعتی تنها به کمک نیروی انسانی و یا با دوربینهای مداربسته معمولی تقریبا غیرممکن باشد و همیشه نقاط کور امنیتی تهدیدی بالقوه برای تامین امنیت محسوب شوند.
ورود افراد غیرمجاز به مناطق حساس: محیطهای صنعتی همواره بخشهای حساسی دارند که هر کسی اجازه رفت و آمد به آنجا را ندارد و ورود افراد متفرقه و یا حتی برخی از کارکنان غیرمرتبط به بخشهای حساس صنعتی میتواند خطراتی مانند سرقت تجهیزات، خرابکاری یا وقوع حوادث خطرناک را به دنبال داشته باشد. نبود سیستم تشخیص نفوذ در محیطهای صنعتی، ریسک اینگونه اتفاقات را چند برابر میکند و امنیت محیطهای صنعتی را به چالش میکشد.
خطای انسانی در پایش و نظارت: اتکاء صرف به نیروی انسانی برای تامین امنیت در محیطهای صنعتی همواره با خطا همراه است، زیرا نیروی انسانی معمولا با چالشهایی مانند خستگی، کاهش تمرکز و بیدقتی مواجه است و همینها میتواند باعث نادیده گرفتن تهدیداتهایی شود که معمولا در محیطهای صنعتی در لحظه اتفاق میافتد و نیاز به واکنش سریع دارد.
عدم رعایت قوانین ایمنی توسط کارکنان: حفظ امنیت در محیطهای صنعتی تا حد خیلی زیادی به رعایت قوانین ایمنی توسط کارکنان بستگی دارد، رعایت نکردن اصول ایمنی مانند عدم استفاده از تجهیزات حفاظتی، نزدیک شدن بیش از حد به ماشینآلات و یا بیتوجهی به علائم هشداردهنده میتواند موجب وقوع حوادثی شود که جان کارکنان را در معرض خطر قرار میدهد. کنترل و پایش هوشمند محیطهای صنعتی میتواند الگوهای رفتاری خطرناک را شناسایی کند و هشدارهای لازم را برای رعایت آن ارسال کند.
تشخیص دیرهنگام تهدیدهای امنیتی و حوادث: دوربینهای مداربسته برای پس از وقوع فاجعه نیستند؛ این ذهنیتی است که در سیستمهای امنیتی سنتی وجود دارد. تاخیر در تشخیص حادثه باعث میشود آن حادثه به مرور گسترش پیدا کرده و حتی فرصت واکنش از دست برود. در حالی که «امنیت موثر» یعنی «شناسایی تهدید قبل از تبدیل شدن به یک بحران بزرگ» و این کاری است که سیستمهای هوشمند برای شما انجام میدهند.
مزایای استفاده از نظارت تصویری هوشمند در امنیت محیطهای صنعتی
در برابر این حجم از تهدیدها و چالشهای امنیتی، استفاده از نظارت تصویری هوشمند به عنوان یک راهکار نوین و کارآمد میتواند با ایجاد دیدی جامع و کاهش خطای انسانی و ارائه دادههای قابل تحلیل، امنیت محیطهای صنعتی را چند پله ارتقا دهد. در ادامه همراه ما باشید تا به برخی از مهمترین مزایای استفاده از نظارت تصویری هوشمند در امنیت محیطهای صنعتی بپردازیم.
ثبت و مستندسازی هوشمند وقایع: سیستمهای نظارت تصویری نهتنها باعث افزایش امنیت کارخانهها با هوش مصنوعی میشوند، بلکه با در اختیار گذاشتن دادههای دقیق، شفاف و قابل تحلیل درباره رویدادهای مختلف و یا رفتارهای افراد، به مستندسازی هوشمند وقایع کمک میکنند و این مستندسازی حوادث در گزارشدهی مدیریتی و یا حتی بررسی مسائل حقوقی کاربرد دارد.
افزایش امنیت در محیطهای صنعتی با هوش مصنوعی: نظارت تصویری هوشمند در محیطهای صنعتی باعث میشود کل محوطه کارخانه، کارگاه و یا پالایشگاه به صورت بیست و چهارساعته و بدون وقفه پایش شود. سیستمهای نظارت تصویری هوشمند خستگیناپذیرند و بدون حواسپرتی میتوانند تهدیدات امنیتی را بسیار سریعتر از نیروی انسانی تشخیص دهند. در نتیجه سطح کلی امنیت محیطهای صنعتی به طور محسوسی بالا میرود.
کاهش حوادث صنعتی با نظارت تصویری: فناوری تحلیل ویدیویی هوشمند در صنایع کمک میکند تا رفتارهای مشکوک، ورود افراد غیرمجاز، تجمع غیرعادی افراد و یا سهلانگاری در بهکاربردن ماشینها و حتی خرابی آنها در مدت زمان بسیار کوتاهی شناسایی شود و این تشخیص باعث میشود قبل از اینکه یک حادثه کوچک گسترش پیدا کند و یا حتی به وقوع بپیوندد، جلوی آن گرفته شود.
کاهش وابستگی به نیروی انسانی برای پایش مداوم: کنترل و پایش هوشمند محیطهای صنعتی باعث میشود نیاز این مراکز به تعداد زیادی از نیروی انسانی برای نظارت و بازبینی مداوم فیلمها کاهش پیدا کند. همانطور که میدانید، در روشهای سنتی، اپراتورها باید ساعتها تصاویر دوربینها را بررسی کنند که این کاری است زمانبر، خستهکننده و البته پرخطا. اما در نظارت تصویری هوشمند، خود دوربینها وظیفه پایش مداوم را برعهده میگیرند و به محض تشخیص تهدیدات امنیتی در محیطهای صنعتی، هشدارهای لازم را ارسال میکنند، در نتیجه هم هزینه تامین امنیت در محیطهای صنعتی کاهش پیدا میکند و هم دقت افزایش مییابد.
افزایش بهرهوری و نظم در محیطهای صنعتی: فقط مقوله تامین امنیت در محیطهای صنعتی نیست که ما را به استفاده از دوربینهای هوشمند وا میدارد، بلکه در این محیطها، مسئله نظم هم مطرح است. وقتی کارکنان یک کارخانه یا پالایشگاه بدانند که رفتارهای آنها بهصورت مداوم توسط هوش مصنوعی مورد پایش قرار میگیرد، تلاش بیشتری میکنند تا قوانین ایمنی را رعایت کنند و انضباط کاری بیشتری داشته باشند. در نتیجه علاوه بر افزایش امنیت محیطهای صنعتی، ما شاهد افزایش بهرهوری و کاهش خطای انسانی نیز خواهیم بود.
جمعبندی
با توجه به چالشهای تامین امنیت در کارخانهها، پالایشگاهها و دیگر مناطق صنعتی، با قطعیت میتوان گفت تامین امنیت محیطهای صنعتی، دیگر با روشهای سنتی و نصب چند دوربین مداربسته و به کار گرفتن چند نیروی انسانی کافی نیست. وسعت و پیچیدگی محیطهای صنعتی، افزایش تعداد و تنوع تهدیدات امنیتی، به مرور زمان باعث شده استفاده از فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی به یک ضرورت تبدیل شود.
همانطور که دیدیم، نظارت تصویری هوشمند در محیطهای صنعتی با تکیه بر هوش مصنوعی و تحلیل ویدیو، این امکان را فراهم میکند که بسیاری از تهدیدهای امنیتی نه بعد از وقوع فاجعه، بلکه به صورت فوری و پیشگیرانه شناسایی شود. به طور کلی میتوان گفت سرمایهگذری روی سیستمهای نظارت تصویری صنعتی که به هوش مصنوعی مجهز هستند، نه یک هزینه اضافی، بلکه اقدامی هوشمندانه برای حفظ جان کارکنان، تضمین تداوم تولید و البته کاهش هزینهها و جلوگیری از خسارات مالی است و استفاده درست و هدفمند از هوش مصنوعی در امنیت صنعتی، محیطهای صنعتی مختلف را ایمنتر، کارآمدتر و البته هوشمندتر میکند.