دادههای ویدئویی، امروزه حجم زیادی از سرورهای کسبوکارها را به خود اختصاص دادهاند. از دوربینهای مداربسته در محیطهای کاری گرفته تا ویدئوهای تولید شده توسط کاربران در شبکههای اجتماعی و حتی جلسات آنلاین ضبط شده؛ حجم این اطلاعات به حدی زیاد است که بازبینی و پردازش آنها به یکی از معضلات جدی سازمانها تبدیل شده است.
پردازش سیل ناتمام ویدئوها به شکل سنتی، فرایندی زمانبر و بسیار گرانقیمت است که نتیجه آن با کوچکترین سهلانگاری و خطای انسانی تحت تأثیر قرار میگیرد. به منظور رفع این چالش، طی سالهای اخیر فناوری کاربردی روی کار آمده است که توانسته با استفاده از هوش مصنوعی (AI)، پارادایمهای موجود را تغییر دهد و نسل جدید پردازش تصاویر ویدئویی را آغاز کند. سرویسی تحت عنوان «نظارت ویدئویی با هوش مصنوعی».
در ادامه به این پرسش پاسخ میدهیم که چگونه سیستم تحلیل ویدئو با هوش مصنوعی به سازمانها کمک میکند تا با کاهش زمان و هزینه مازاد، بهرهوری خود را بهطور چشمگیری افزایش دهند.
تحلیل ویدئو با هوش مصنوعی چیست؟
افزایش نمایی و روزافزون ویدئوهایی که توسط سازمانها دریافت و ذخیره میشود، فرایند بررسی دادهها را از یک فعالیت دشوار به عملی غیرممکن تبدیل کرده است. از همین رو، کسبوکارهایی که با ابزارهای نوینی مانند سرویس تحلیل ویدئوی هوشمند همراه نشوند، بهناچار مجبورند پردازش بخش زیادی از دیتاهای ویدئویی خود را نادیده بگیرند؛ دادههایی که پتانسیلهای ارزشمندی را در خود جای دادهاند و میتوانند در صورت استفاده درست، نقش مؤثری در ارتقاء بخشهای امنیتی، عملیاتی و بازاریابی مجموعهها ایفا کنند.
این در حالی است که طی سالهای اخیر، «تحلیل ویدئو با هوش مصنوعی» (AI Video Analytics) توانسته محدودیتهای انسانی را از میان بردارد و به انتخاب اول سازمانها برای نظارت بر دادههای تصویری تبدیل شود. این فناوری با استفاده از الگوریتمهای پیشرفته هوش مصنوعی و فناوریهایی مانند «بینایی ماشین» (Machine Vision) و یادگیری عمیق (Deep Learning)، میتواند حجم زیادی از دادهها را در مدتزمان کمی تجزیهوتحلیل کند و نتیجه را به مدیران و اپراتورها گزارش دهد. برخلاف روش سنتی که به نظارت مداوم و خستهکننده اپراتورهای انسانی وابسته بود، سرویس تحلیل ویدئو با هوش مصنوعی این امکان را دارد که بدون دخالت مستقیم نیروی انسانی، تصاویر ویدئویی را ببیند، درک کند و در مواقع مورد نیاز، اقدامات لازم را انجام دهد. به طور مثال، یک سیستم نظارت ویدئویی هوشمند این امکان را دارد که اشیاء، افراد و رویدادها را به صورت لحظهای تحلیل کند و در صورت مشاهده عبور و مرور مشکوک، بلافاصله هشدارهای امنیتی را به صدا در بیاورد.
تأثیر Video Analytics در افزایش بهرهوری کسبوکارها
تحلیل ویدئو با هوش مصنوعی توانسته به لطف قابلیتهای پرشمار خود، راه خود را به صنایع مختلف باز کند و زمان مورد نیاز برای پردازش دادههای تصویری را بهطور قابل توجهی کاهش دهد. در ادامه، به مهمترین ابعاد تأثیر نظارت هوشمند بر افزایش بهرهوری کسبوکارها میپردازیم:
- خودکارسازی وظایف روتین
در تحلیل دادههای تصویری به شیوه سنتی، وظایف روتینی مانند شمارش افراد، نظارت بر عبور و مرور وسایل نقلیه، اطمینان از حفظ موارد ایمنی (مانند پوشیدن کلاه و جلیقه مخصوص) و مواردی از این دست بر عهده نیروی انسانی قرار داشت. از آنجا که هر فرد میتواند در آن واحد تنها به تعداد معدودی از دوربینها نظارت کند، مجموعههای بزرگ با دهها دوربین میبایست تیمهای بزرگی از اپراتورها را برای انجام این وظایف تکراری تشکیل دهند.
نظارت هوشمند با خودکارسازی بخش بزرگی از این فرایند، نیاز به پایش مداوم و خستهکننده انسانی را به حداقل میرساند و امکان تحلیل همزمان دهها و حتی صدها جریان ویدئویی را فراهم میکند. سیستمهای Video Analytics میتوانند بهصورت ۲۴ ساعته و بدون افت دقت، وظایفی مانند تشخیص تخلف، ثبت رویدادها و تولید گزارشهای تحلیلی را انجام دهند و با این کار، فرصت بیشتری را در اختیار تیمهای نظارتی قرار میدهند تا روی فعالیتهای پیچیدهتر و باارزشتر تمرکز کنند.
- جستجوی سریع و هوشمند
تصور کنید میخواهید ساعت مراجعه یک کامیون حمل بار را که هفته پیش مرسولهای به شما تحویل داده، پیدا کنید. جستجوی دستی این مورد، نیازمند بازبینی حجم زیادی از دادههای تصویری ضبط شده است که میتواند ساعتها بهطول بینجامد. این درحالی است سیستمهای تحلیل ویدئوی هوشمند با قابلیت جستجوی پیشرفته خود، تنها طی چند ثانیه سوژه مورد نظر را پیدا میکنند و جزئیات مربوط به آن را در اختیار شما قرار میدهند.
این سیستمها با استفاده از فیلترهایی زمان، نوع شیء، مسیر حرکت، پلاک، رنگ یا حتی رفتار ثبتشده، امکان جستجوی هدفمند میان حجم بالای دادهها را فراهم میکنند. توانایی این سیستم تنها به جستجوی اشیا و وسایل نقلیه محدود نیست و این قابلیت را دارد که با ماژول تشخیص چهره (Face recognition )، افراد مورد نظر را هم در مدتزمان کمی بیابد. این قابلیت بهویژه در محیطهایی مانند مراکز لجستیکی، پارکینگها، سازمانهای بزرگ و مجموعههای امنیتی، نقش بسزایی در تسریع فرایندهای کاری و کاهش هزینهها ایفا میکند.
- قابلیت واکنش و اقدام در لحظه
نمایش زنده و ضبط دادههای تصویری، تمام وظیفهای بود که سیستمهای نظارتی غیرهوشمند قادر به انجام آن بودند. حال اگر نیاز بود که در این بین اقدامی صورت بگیرد، اپراتورها میبایست خود وارد عمل میشدند و به صورت دستی دستورات لازم را اجرا میکردند. به همین دلیل، امکان واکنش سریع و بهموقع به بسیاری از حوادث مانند آتشسوزی، سرقت، تصادف و … وجود نداشت.
برای رفع این چالش، تحلیل ویدئو با هوش مصنوعی تنها به نظارت بسنده نمیکند و در مواقع تعریف شده، خود نقش اقدامکننده را برعهده میگیرد. به طور مثال، یک سیستم نظارت ویدئویی پیشرفته پس از تشخیص اولین نشانههای دود و آتشسوزی، هشدارهای ایمنی را به صدا در میآورد و سیستم اطفای حریق را فعال میکند. این قابلیت تنها محدود به مواقع بحرانی نیست و سیستمهای تحلیل ویدئو میتوانند با اتصال به سیستمهای مختلف از جمله گیتهای ورودی، سیستمهای روشنایی، تابلوهای هشداردهنده و تجهیزات کنترلی دیگر، واکنشهای متناسب با هر سناریو را بهصورت کاملاً خودکار اجرا کنند.

قابلیتهای نظارت هوشمند در بهبود کارایی سازمان، تنها محدود به موارد بالا نیست و این فناوری توانسته با کنترل کیفیت خطوط تولید، ارائه گزارشهای تحلیلی و رصد مداوم فعالیتهای اجرایی، به عضو جداییناپذیر کسبوکارها، خصوصاً سازمانهای بزرگمقیاس تبدیل شود.
چگونه Video Analytics باعث کاهش هزینهها میشود؟
هرچند که سیستمهای تحلیل ویدئو هوشمند با صرفهجویی در زمان، نقش مستقیمی در کاهش هزینهها دارند؛ اما سیستمهای نظارتی مبتنی بر AI پا را از این فراتر میگذارند و با قابلیتهای بیشمار خود، بیش از پیش به مدیریت بهینه هزینههای عملیاتی کمک میکنند. در ادامه، به چند مورد از این قابلیتها نگاهی میاندازیم.
1. کاهش هزینههای نیروی انسانی
یکی از اصلیترین نمودهای کاهش هزینههای عملیاتی با AI، صرفهجویی در هزینههای پرسنلی است. با خودکارسازی نظارت بهصورت 7/24، نیاز به افزایش اپراتورها برای پایش مداوم دوربینها از بین میرود و یک کسبوکار میتواند با تعداد نیروهایی محدود، به مراتب کارآمدتر از روش سنتی عمل کند. علاوهبراین، با کاهش دخالت مستقیم انسان در فرآیندهای نظارتی، خطاهای انسانی به حداقل رسیده و ریسک خسارت یا اشتباهات پرهزینه کاهش مییابد.
2. مدیریت انبار و بهبود چیدمان
سیستمهای تحلیل ویدئو با رصد جریان ورود و خروج کالاها و شناسایی الگوهای رفتاری، به مدیران انبار این امکان را میدهند تا فضای موجود را بهینه کنند و از تجمع غیرضروری کالاها جلوگیری بپرهیزند. علاوه بر این، تحلیل دادههای تصویری به مدیران کمک میکند که با بررسی رفتار مشتریان، چیدمان کالاها را بر اساس مسیرهای حرکت و اولویتهای خرید آنها بهینه کنند. این امر نهتنها باعث کاهش هزینههای نگهداری میشود، بلکه فرایند جستجو و برداشت کالا را هم سریعتر و کارآمدتر میکند.
3. بهینهسازی مصرف انرژی
تحلیل ویدئو میتواند فعالیت دستگاهها و روشناییها را رصد کرده و زمانبندی روشن و خاموششدن آنها را بهینه کند. این امر علاوه بر کاهش مصرف انرژی، طول عمر دستگاهها و تجهیزات را هم افزایش میدهد و به یکی از عوامل تأثیرگذار در کاهش هزینههای عملیاتی تبدیل میشود.

کاهش هزینههای مالی، تنها بخش کوچکی از اهمیت کار سیستمهای نظارتی هوشمند بهحساب میآید؛ چرا که این فناوری با اقدام بهموقع در هنگام بروز حوادث، از بسیاری از آسیبها و تهدیدات جانی هم جلوگیری میکند.
جمعبندی
شاید تا مدتی پیش، استفاده از تحلیل ویدئو با هوش مصنوعی در فرایندهای کسبوکار، یک انتخاب سودآور و آیندهنگرانه به حساب میآمد؛ اما رفتهرفته این فناوری تحولآفرین به پای ثابت اتاقهای مانیتورینگ تبدیل شد و امروزه از آن بهعنوان یکی از ضروریترین ابزارهای نظارتی در سازمانها نام برده میشود. مدیران خوشفکری که این فناوری راهبردی را پیش از رقبای خود در فرایند کاری خود پیادهسازی میکنند، در کنار افزایش بهرهوری و کاهش چشمگیر هزینهها، توانایی پیشبینی مشکلات، مدیریت ریسکها و اتخاذ تصمیمات استراتژیک را نیز به دست میآورند؛ برگ برندهای که میتواند جایگاه آنها را در بازار رقابتی چندین پله ارتقا دهد.