آتش همیشه یکی از آن چیزهایی بوده که در یک چشمبرهم زدن توانسته جان و سرمایه انسانها را نابود کند. در سال 2019 آتشسوزی کارخانه فولاد اوهایو آمریکا جان دستکم یک نفر را گرفت و 14 نفر را زخمی کرد. اگر در این کارخانه سیستم نظارت تصویری هوشمند در آتشسوزی فعال بود، به احتمال خیلی زیاد میتوانست جلوی وقوع فاجعه را بگیرد. در این یادداشت همراه ما باشید تا با کاربردهای استفاده از نظارت تصویری هوشمند در مدیریت حوادث آتشسوزی آشنا شویم.
چالشهای تشخیص آتشسوزی با سیستمهای سنتی
در خانهها و کارخانهها معمولا برای جلوگیری از آتشسوزی از دتکتورهای سنتی مثل سنسورهای دود یا حرارت استفاده میشود. این سیستمهای قدیمی تشخیص آتشسوزی هرچند کاربردهایی دارند، اما مسئله بزرگ این است که تنها زمانی که دود یا حرارت به آنها برسد هشدار میدهند و این یعنی اگر در یک انبار بزرگ یا یک کارخانه صنعتی، جرقه یا شعله کوچکی شروع شود، ممکن است چند دقیقه طول بکشد تا سنسور متوجه شود و همین چند دقیقه کوتاه میتواند فاجعهای بزرگ را رقم بزند.
یکی دیگر از چالشهای سیستمهای سنتی تشخیص آتش، آلارم اشتباه آن است که ممکن است با بخار دستگاهها، گرد و غبار، دود لیفتراک و یا حتی تغییر ناگهانی دما به صدا دربیاید. این موضوع دقیقا میتواند خطرناکترین اتفاق ممکن باشد، چون اگر روزی واقعا آتشسوزی رخ دهد، ممکن است همه فکر کنند آلارم اشتباه است و دیر واکنش نشان بدهند.
اینجاست که تفاوت سیستم هوشمند تشخیص آتش با سیستمهای قدیمی روشن میشود. سیستمهای مبتنی بر تشخیص آتشسوزی با دوربین و هوش مصنوعی تصاویر را تحلیل میکنند و شکل دود، حرکت شعله، سرعت گسترش و سایر الگوها را بررسی میکنند و همه اینها باعث میشود در زمان مناسب هشدارهای واقعی و به موقع ارسال شود.
نظارت تصویری هوشمند چیست و چگونه کار میکند؟
سیستمهای نظارت تصویری هوشمند، با استفاده از الگوریتمهای هوش مصنوعی و تحلیل ویدیویی مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند دود، شعله و رفتارهای غیرعادی را تشخیص دهند، بدون اینکه به نظارت انسانی به صورت دائم و همیشگی نیاز داشته باشند. در واقع الگوریتمهای هوشمند این دوربینها با هزاران ساعت ویدیو از آتش، دود و… آموزش داده شدهاند و حالا یاد گرفتهاند چه چیزهایی مقدمه یک آتشسوزی بزرگ است و چه چیزی میتواند باعث هشدار اشتباه شود. به عبارت دیگر تشخیص آتشسوزی با نظارت تصویری هوشمند باعث میشود هنگام ظاهر شدن یک شعله کوچک یا دود، سیستم فورا آن خطر را شناسایی و هشدارهای لازم را ارسال کند.
مزایا و کاربردهای استفاده از نظارت تصویری هوشمند در مدیریت آتشسوزی
- تشخیص سریع آتشسوزی: مهمترین مزیت کاربرد نظارت تصویری هوشمند در آتشسوزی این است که با کوچکترین نشانههای دود یا شعله، هشدارهای لازم ارسال میشود. در واقع برخلاف دتکتورهای دود که معمولا با رسیدن دود به سقف یا سنسور فعال میشوند، سیستمهای نظارت تصویری با هوش مصنوعی کل فضا را زیر نظر دارند و با کوچکترین نشانهای فعال میشوند و این به معنی نجات بهموقع جان و سرمایه انسانهاست.
- کاهش شدید آلارمهای اشتباه: سیستمهای سنتی تشخیص آتش ممکن است واکنشهای اشتباهی به بخار، گرد و خاک و دود داشته باشند، اما سیستم نظارت تصویری هوشمند در آتش سوزی قابلیت این را دارد که با بهرهگیری از الگوریتمهای بینایی ماشین شکل دود، شعله و سایر موارد مشکوک را تحلیل کند و به همین دلیل هم باعث کاهش تعداد آلارمهای اشتباه میشود.
- قابل استفاده در فضاهای باز و نیمهباز: دتکتورهای معمولی و سنتی معمولا بیشتر برای فضاهای بسته ساخته شدهاند اما سیستمهای تشخیص آتشسوزی با دوربین در جاهایی مانند محوطه کارخانهها، انبارهای روباز، پارکینگهای نیمهمسقف و… کاربرد دارند و شرایط محیطی و آب و هوایی مانند باد، رطوبت یا باز بودن فضا، کار این دوربینها را مختل نمیکند.
- بررسی دقیق محل حادثه: سیستمهای سنتی تشخیص آتشسوزی فقط میتوانند هشدار دهند و شما خودتان باید به دنبال جرقه یا محل اولیه حادثه باشید. اما تحلیل ویدئویی مبتنی بر هوش مصنوعی به شما کمک میکند تا محل دقیق آتشسوزی، جهت حرکت دود و میزان گسترش شعلهها را نیز بررسی کنید.
- عملکرد 24 ساعته، حتی در تاریکی مطلق: به کارگیری هوش مصنوعی در نظارت تصویری و همچنین استفاده از دوربینهای مادون قرمز (IR)، باعث میشود سیستم نظارت تصویری هوشمند حتی در تاریکی کامل، قطع شدن برق و در محیطهای کمنور صنعتی هم کار کند.
- صرفهجویی اقتصادی در بلندمدت: شاید در نگاه اول هزینه نصب دوربین و به کارگیری سیستم نظارت تصویری هوشمند در آتشسوزی زیاد به نظر برسد، اما اگر دقیق محاسبه کنید میبینید که توقف خط تولید به خاطر آلارم اشتباه، خسارت آتشسوزی دیر تشخیص داده شده و همچنین هزینههای بیمه و تعمیر بسیار بیشتر میشود.
جمعبندی
جرقههای کوچک آتش بسیار سریعتر از چیزی که فکرش را کنید، گسترش پیدا میکند و به شعلههای مهیب تبدیل میشود. حتی چند دقیقه کوتاه تاخیر در تشخیص آتشسوزی هم میتواند، خسارتی کوچک را به فاجعهای بزرگ تبدیل کند. در اینجاست که سیستم نظارت تصویری هوشمند در آتشسوزی اهمیت پیدا میکند. این سیستمها به کمک هوش مصنوعی تصاویر را تحلیل میکند و نشانههای اولیه آتشسوزی را قبل از اینکه اوضاع از کنترل خارج شود، شناسایی میکنند. در نهایت میتوان گفت، هوش مصنوعی در مدیریت حوادث آتشسوزی یعنی دیدن بهموقع، تصمیم گرفتن درست و عمل کردن سریع که میتواند حافظ جان و سرمایه شما باشد.