صبح شلوغ اول هفته است و مدیر یک فروشگاه بزرگ مواد غذایی آماده میشود تا به استقبال مشتریان خود برود. در همین لحظه، یک اعلان بر روی گوشی او ظاهر میشود: «قفسه پنجم، ردیف 3، کالاهای موجود به اتمام رسیده». سپس دوربینهای مداربسته یک تصویر از قفسه مورد نظر به مدیر نمایش میدهد تا کالای مورد نظر بلافاصله از انبار تامین شود.
این تنها نمونه کوچکی از قابلیتهای «سیستمهای اتوماسیون مبتنی بر تحلیل تصویر» است که میتوانند درلحظه شرایط محیط را رصد کرده، دادهها را بهطور هوشمند تحلیل کنند و گزارش دقیقی از وضعیت موجود ارائه دهند. در این مطلب، به تعریف اتوماسیون هوشمند تحلیل تصویر میپردازیم و کاربردهای عملی سرویس هوشمند اطلس را بررسی میکنیم.
اتوماسیون هوشمند تحلیل تصویر چیست و چرا اهمیت دارد؟
پیش از آنکه به مزایا و کاربردهای این فناوری تحولآفرین اشاره کنیم، لازم است که مفهوم اتوماسیون هوشمند تحلیل تصویر بیشتر آشنا شویم و به اهمیت استفاده از آن پی ببریم.
تحلیل هوشمند تصویر چیست؟
آیا کامپیوترها میتوانند دادههای تصویری را همانند انسان (یا حتی دقیقتر) درک کنند و به اصطلاح، قادر به «دیدن» محیط اطراف و یا تصاویر هستند؟ تا چندی پیش، پاسخ دقیقی برای این پرسش وجود نداشت؛ اما پس از ظهور هوش مصنوعی و فناوری تحلیل هوشمند تصویر، میتوان به این سؤال پاسخ مثبت داد. بهطور خلاصه، در تعریف این فناوری میگوییم:
«تحلیل هوشمند تصاویر به فرایندی گفته میشود که در آن، ماشینها میتوانند با استفاده از تکنولوژی هوش مصنوعی، تصاویر دیجیتال را بهطور خودکار تفسیر کرده و اطلاعات معناداری از آن استخراج کنند. در این روش از فناوریهای مبتنی بر AI، بهویژه یادگیری ماشین و یادگیری عمیق استفاده میشود.»
این فرایند، بیشباهت به شیوه یادگیری کودکان نیست. به طور مثال، زمانی که کودکی تصویر یک گربه را میبیند، ویژگیهای شاخص آن مانند گوشهای تیز، سبیلها و دم بلند را تشخیص میدهد و بهخاطر میسپارد. هوش مصنوعی هم با همین منطق عمل میکند، با این تفاوت که بهجای چند تصویر محدود، با مجموعههای عظیمی از دادههای تصویری آموزش میبیند و میتواند الگوهای بسیار پیچیده را با سرعت و دقتی فراتر از توان انسان تشخیص دهد.

چرا آنالیز هوشمند تصویر مهم است؟
در دنیای امروز، حجم عظیمی از دادههای ما بهصورت تصویر و ویدئو تولید میشود. از عکسهای پزشکی و صنعتی گرفته تا محتوای بصری شبکههای اجتماعی، منابع اطلاعاتی بسیار ارزشمندی بهحساب میآیند. از طرفی، استخراج داده از حجم بالای تصاویر توسط نیروی انسانی، بسیار زمانبر و هزینهبر است و احتمال بروز خطا در این روند بالاست.
هوش مصنوعی توانسته بخش زیادی از این چالشها را از میان بردارد و تحلیل تصاویر را برای ماشینها به امری سریع و کارآمد تبدیل کند. علاوهبراین، توانایی بینظیر ماشینها در درک تصاویر به کمک سازمانها و کسبوکارها آمده تا تصمیمات آگاهانهتری بگیرند و از دادههای گرانبهای تصویری برای پیشبرد اهداف استراتژیک خود نهایت بهره را ببرند. بهطورکلی، اهمیت تحلیل هوشمند تصاویر در پرکردن فاصله میان دیتاهای خام تصویری و اطلاعات پردازش شده و قابلاستفاده است؛ فاصلهای که پرکردن آن بدون هوش مصنوعی، دشوار و حتی غیرممکن بود.
نگاهی به مزایای اتوماسیون هوشمند تحلیل تصویر
تا به اینجا از مفهوم آنالیز هوشمند تصاویر گفتیم و روند تبدیل اطلاعات خام به دادههای قابلاستفاده را شرح دادیم؛ اما این دادههای تحلیل شده، چه مزایایی را برای سازمانها به ارمغان میآورند؟ در ادامه، به برخی از آنها میپردازیم:
- تشخیص اشیاء
در صنایع تولیدی، کوچکترین نقص یا خطا در محصول میتواند هزینههای سنگینی به همراه داشته باشد. از همین رو، سیستمهای پردازش هوشمند تصویر به کمک کسبوکارها میآیند با شناسایی نواقص یا کاستیها، از رسیدن کالاهای معیوب به دست مشتری جلوگیری میکند. این فرایند علاوه بر افزایش چشمگیر میزان دقت، وابستگی به بازدید چشمی توسط نیروی انسانی را کاهش داده و افزایش بهرهوری را به دنبال دارد.
- تجزیهوتحلیل لحظهای
تصور کنید مشتری در یک فروشگاه آنلاین به دنبال محصولی خاص است. اینجاست که اتوماسیون هوشمند تحلیل تصویر پتانسیل واقعی خود را به نمایش میگذارد و با استفاده از جستجوی بصری، بهسرعت محصولات مشابه یا مرتبط را به او پیشنهاد میدهند. این قابلیت باعث میشود شرکتها بتوانند شرایط بازار و رفتار مشتریان را بهطور زنده رصد کرده و تصمیمات بهتری اتخاذ کنند.
- تشخیص چهره
یکی از شناختهشدهترین مزایای سیستم تحلیل هوشمند تصویر، تشخیص چهره است. این فناوری در زمینههای مختلفی مانند دسترسی به فضای حساس، احراز هویت کاربران و حتی بازکردن قفل گوشیهای هوشمند کاربرد دارد و همین گستردگی موارد استفاده باعث شده تا امروزه تشخیص چهره به عضو جداییناپذیر زندگی روزمره مردم تبدیل شود.
- جستجوی تصویری
آپلود کردن تصویر و یافتن کالای مورد نظر، یکی از رایجترین مسیرهایی است که کاربران برای تهیه محصولات خود طی میکنند. در پس این فرایند، فناوری تشخیص هوشمند تصویر نهفته است که با تحلیل جزئیات بصری موجود در عکس، محصول مشابه یا مرتبط را شناسایی کرده و در اختیار کاربر قرار میدهد. این قابلیت تحولی بزرگ در صنعت خردهفروشی ایجاد کرده و باعث شده تجربه خرید برای مشتریان سادهتر، سریعتر و دقیقتر از همیشه باشد.
در مجموع، مزایای اتوماسیون هوشمند تصاویر برای سازمانها را میتوان در یک عبارت خلاصه کرد: افزایش بهرهوری در تمامی زمینهها. از نظارت بر عبور و مرور کارکنان و مشتریان گرفته تا تأمین امنیت، بهینهسازی فرایندهای تولید، کنترل کیفیت محصولات و ارائه تجربهای شخصیسازیشده به مشتریان، این فناوری توانسته اغلب فرایندهایی که به نظارت انسانی نیاز دارد را به اتوماسیون هوشمند بسپارد.

کاربردهای عملی اتوماسیون هوشمند تحلیل تصویر «اطلس»
حال که با مزایای گوناگون اتوماسیون هوشمند تصاویر آشنا شدیم، با یک پرسش کلیدی روبهرو میشویم؛ چگونه از قابلیتهای کاربردی این فناوری در حوزه کاری خود استفاده کنیم؟ سامانه مدیریت و پردازش تصاویر نظارتی «اطلس» به همین منظور طراحی شده تا دروازه ورود شما به دنیای نظارت هوشمند تصویری باشد. سامانه اطلس با خودکارسازی فرایندهای نظارتی، نیاز به نظارت دائمی نیروی انسانی را از بین میبرد و با تحلیل هوشمند تصاویر، وظایف پیچیده و زمانبر را بهصورت خودکار انجام میدهد. در این بخش، بهمرور مهمترین کاربردهای عملی سامانه اطلس میپردازیم.
1. شناسایی و ردیابی هوشمند افراد و وسایل نقلیه
یکی از برجستهترین ویژگیهای اطلس، شناسایی و ردیابی افراد، وسایل نقلیه و سایر اشیای از پیش تعیینشده است. این سیستم میتواند با استفاده از مدلهای یادگیری عمیق، اهداف موردنظر را در میان جمعیت یا حجم تردد بالا شناسایی کند و دست مدیریت سامانه را برای اعمال فعالیتهای مختلف باز میگذارد. به طور مثال، یک پارکینگ عمومی این امکان را دارد که ورود و خروج خودروها را بهطور خودکار ثبت کند، خودروهای بدون مجوز را شناسایی کند و حتی در صورت بروز تخلف، هشدار فوری برای نیروهای امنیتی ارسال شود. در محیطهای شلوغ مانند فرودگاهها، ایستگاههای قطار یا مراکز خرید بزرگ نیز ردیابی هوشمند افراد و وسایل نقلیه کمک میکند تا تردد بدون هیچ گونه معطلی جریان داشته باشد و امنیت حاضران بهطور کامل تأمین شود.
2. تحلیل رویدادها و تهدیدات امنیتی
شناسایی و ردیابی، تنها قابلیت شاخص سامانه اطلس نیست؛ چرا که این سیستم هوشمند، یک تحلیلگر رفتاری تمامعیار هم بهحساب میآید. اطلس با تحلیل الگوهای حرکتی و رفتاری، فعالیتهای مشکوک مانند ورود غیرمجاز، تجمعهای غیرعادی یا حمل اشیای ممنوعه را تشخیص میدهد و قبل از وقوع حادثه، هشدارهای لازم را صادر میکند.
3. یکپارچگی با سیستمهای نظارتی
یکی از نقاط قوت اطلس، قابلیت اتصال و یکپارچهسازی با نرمافزارهای مدیریت ویدئو (VMS) از جمله Milestone XProtect است. این ویژگی به سازمانها امکان میدهد تا سیستم اطلس را بهعنوان یک ماژول تحلیلی هوشمند در زیرساخت موجود خود اضافه کنند، بدون آنکه نیاز به تغییر گسترده در تجهیزات فعلی داشته باشند. در نتیجه یکپارچهسازی سیستمهای امنیتی، یک شبکه منسجم از سختافزارها و نرمافزارها شکل میگیرد که بهصورت کاملاً هماهنگ و هدفمند عمل میکنند. این هماهنگی باعث میشود دادههای جمعآوریشده از منابع مختلف، ازجمله دوربینهای مداربسته، حسگرها و سامانههای کنترل دسترسی در یک بستر واحد تجمیع و تحلیل شوند.
4. مدیریت مناطق حساس
اطلس با قابلیت ایجاد خطوط و مناطق مجازی (Virtual Lines & Zones)، به سازمانها کمک میکند تا محدودههای مختلفی را تعریف و بر این محدودهها نظارت کنند. با تعریف این محدودهها، ورود و خروج افراد و اشیاء مورد کنترل قرار میگیرد و تنها موارد مجاز اجازه تردد در این نواحی را خواهند داشت. این قابلیت بهویژه در محیطهایی که امنیت و کنترل دسترسی از اهمیت ویژهای برخوردار است (مانند مراکز داده، انبارهای مواد حساس، اتاقهای کنترل، مناطق عملیاتی و…) بسیار حیاتی است.
5. هماهنگی با سیستمها و برنامههای ثالث
اطلس میتواند با سایر سختافزارها و برنامههای حفاظتی از جمله کنترل دسترسی، هشدارهای آتشسوزی یا سرقت، سامانههای اینترنت اشیاء (IoT) و سیستم کنترل تردد با تحلیل تصویر ارتباط برقرار کند. در نتیجه، مدیریت امنیت محیط بهصورت جامع، خودکار و مبتنی بر داده انجام شده و بهمنظور ایجاد یک شبکه نظارتی یکپارچه، اطلاعات یک بخش با سایر بخشها به اشتراک گذاشته میشود.
جمعبندی
دنیای امروز، دنیای اتوماسیون فرایندهاست. در این بین، فناوری هوش مصنوعی توانسته امکان خودکارسازی فرایندهایی را ایجاد کند که تا پیش از این امکانپذیر نبود. یکی از این موارد، اتوماسیون هوشمند تحلیل تصویر است که با تلفیق هوش مصنوعی، یادگیری عمیق و بینایی ماشین، انقلابی در نحوه نظارت، تصمیمگیری و کنترل فرایندها ایجاد کرده است. در این میان، سامانه هوشمند اطلس بهعنوان یکی از پیشرفتهترین سیستمهای پردازش تصاویر نظارتی، گامی مؤثر در جهت خودکارسازی فرایندهای نظارتی و امنیتی بهحساب میآید و با قابلیتهایی چون شناسایی و ردیابی افراد و وسایل نقلیه، تحلیل تهدیدات، یکپارچگی با نرمافزارهای نظارتی و کنترل هوشمند مناطق حساس، نیاز به نظارت انسانی را به حداقل برساند.