به مجموعهای از فروشگاههای زنجیرهای فکر کنید که دوربینهای آن نه فقط برای برقراری امنیت، بلکه برای شناخت بهتر مشتری نیز استفاده میشود. مثلا با فناوری تجزیه و تحلیل چهره مبتنی بر هوش مصنوعی میتوان متوجه شد چه گروه سنی از کدام بخش بیشتر بازدید میکنند، کدام محصولات بیشتر توجه خانمها را جلب میکند یا مردها بیشتر کجا توقف میکنند. تشخیص سن و جنسیت با هوش مصنوعی یکی از جذابترین و پرکاربردترین شاخههای بینایی ماشین است که در صنایع مختلف کاربردهای گوناگونی دارد. از دوربینهای مداربسته هوشمند در مراکز خرید گرفته تا سیستمهای امنیتی فرودگاهها و حتی تبلیغات دیجیتال هدفمند، همه و همه دارند از این فناوری بهره میبرند. اما فناوری تخمین سن چگونه کار میکند؟ چه ابزارهایی پشت آن است و مهمتر از همه، در کجا میتوان از آن استفاده کرد؟ برای پیدا کردن پاسخ این سوالات با ما همراه باشید. به این ترتیب، آن کاری که انسان به صورت غریزی و لحظهای انجام میدهد، هوش مصنوعی به کمک تحلیل ریاضی هزاران الگوی بصری، پیش میبرد؛ فرایندی که دادههای آموزشی آن هرقدر بیشتر و متنوعتر باشد، نتیجه نیز به همان اندازه دقیق و قابل اعتمادتر میشود.
فناوریهای مورد استفاده در تشخیص سن و جنسیت
شاید برایتان جالب باشد که بدانید پشت فناوری تشخیص ویژگیهای چهره مانند سن و جنس، چه ابزارهایی وجود دارد. در ادامه همراه ما باشید تا چند مورد از آنها را به شما معرفی کنیم:
- شبکههای عصبی عمیق و یادگیری عمیق: این بخش اصلیترین موتور سیستم تخمین سن از روی صورت محسوب میشود. شبکههای عصبی از لایههای مختلفی تشکیل شدهاند که هر لایه چیز خاصی را یاد میگیرد. مثلا لایه اول یاد میگیرد لبهها و خطوط صورت را تشخیص دهد. لایه وسط شکل کلی چهره را میفهمد و لایههای آخر نتیجه نهایی را ارائه میدهد.
- بینایی ماشین در نظارت تصویری: فناوری بینایی ماشین به سیستم تشخیص سن افراد از روی چهره یاد میدهد چطور تصاویر خام را ببیند و بفهمد. پردازش تصویر و تشخیص چهره در این بخش اتفاق میافتد و سیستم از بین یک تصویر شلوغ، مثلا یک راهرو پرجمعیت، چهرههای مورد نظر را پیدا میکند.
- مجموعه دادههای آموزشی: دادهها نقش بسیار مهمی در افزایش دقت سیستمهای تشخیص سن و جنسیت دارند. سیستم قبل از اینکه به کار بیفتد، باید روی مجموعهای از دادهها که شامل هزاران عکس از انسانها با سن و جنسیت مشخص است، آموزش ببیند و هرچه این دادهها از نظر نژاد، نور، زاویه و سن متنوعتر باشند، سیستم به صورت دقیق کار میکند.
کاربرد تشخیص سن و جنسیت در نظارت تصویری هوشمند
حالا که با فناوری تشخیص سن و جنسیت با هوش مصنوعی آشنا شدید، وقت آن است که سراغ جالبترین بخش برویم و ببینیم این سیستمها در چه جاهایی به کار میآیند و چه مشکلاتی را حل میکنند؟
- فروشگاهها و مراکز خرید: کاربرد تشخیص جنسیت در فروشگاههای هوشمند به این صورت است که به مدیران و صاحبان این فروشگاهها کمک میکند تا بداند مشتریانشان در چه بازه سنتی هستند، در کدام ساعت از روز چه رده سنیای مراجعه میکنند و مثلا کدام قفسه توجه زنان جوان را به خود جلب میکند. قبلا این کارها به صورت دستی توسط محققان بازار انجام میشد که احتمال خطای آن هم بالا بود. اما حالا یک دوربین هوشمند به صورت خودکار و بیوقفه این کار را انجام میدهد و در پایان روز، یک گزارش کامل از تحلیل جمعیتشناختی مشتریان با هوش مصنوعی تحویل میدهد.
- امنیت و کنترل دسترسی: یکی از کاربردهای تحلیل چهره با هوش مصنوعی میتواند در تامین امنیت و در کنترل دسترسی باشد. مثلا ورودی سالن تئاتری که فقط برای بزرگسالان است، میتواند هنگام عبور کودک هشدار بدهد تا در این صورت فرایند عبور و مرور هم به راحتی، سریع و بدون سر و صدا انجام شود.
- تحلیل ترافیک و جمعیت در اماکن عمومی: تحلیل ترافیک و جمعیت در اماکن عمومی یکی دیگر از کاربردهای مناسب این فناوری برای شهرداریها و مدیران اماکن عمومی است. مثلاً مدیر یک بوستان شهری میتواند بفهمد بیشتر چه گروه سنی از آن فضا استفاده میکند. اگر مشخص شود که آخر هفتهها بیشتر خانوادههایی با فرزندان خردسال مراجعه میکنند، میتوان بودجه را صرف ساخت وسایل بازی کرد نه نیمکتهای بیشتر. بینایی ماشین در نظارت تصویری در این کاربرد مانند یک ناظر خستگیناپذیر عمل میکند که تمام اطلاعات را بدون وقفه ثبت میکند.
- پژوهش و تحقیقات بازار: پژوهش و تحقیقات بازار نیز از این فناوری بهره زیادی میبرد. شرکتهایی که میخواهند بدانند محصول جدیدشان بیشتر توجه چه گروه سنی را جلب میکند، میتوانند به جای نظرسنجیهای پرهزینه و وقتگیر، از دوربینهای هوشمند استفاده کنند. واکنش چهره افراد هنگام دیدن یک محصول، اطلاعاتی ارائه میدهد که گاهی خود افراد نمیتوانند با کلمات آن را بیان کنند.
جمعبندی
تشخیص سن و جنسیت با هوش مصنوعی مانند همان فروشنده باتجربهای است که با یک نگاه مشتری را میشناسد، با این تفاوت که خستگی نمیشناسد، اشتباه کمتری مرتکب میشود و میتواند همزمان هزاران نفر را زیر نظر داشته باشد. تحلیل جمعیتشناختی مشتریان که پیش از این کاری پرهزینه و وقتگیر بود، اکنون با چند دوربین هوشمند قابل انجام است و کاربردهای آن از فروشگاهها و اماکن عمومی گرفته تا مراکز درمانی در حال گسترش است. این فناوری دیگر متعلق به آینده نیست و کسبوکارهایی که زودتر با آن آشنا شوند و به درستی از آن بهره بگیرند، یک گام جلوتر از رقبای خود خواهند بود.