در سال 1666 شهر لندن در آتش سوخت. این آتش مهیب که سه روز تمام ادامه داشت، باعث شد حدود 13 هزار خانه و 87 کلیسا بسوزد و از میان برود. حالا در سال 2025 این سوال مهم مطرح است که چگونه میتوان حوادث شهری را پیش از آنکه خیلی دیر شده باشد، تشخیص داد و از گسترش فاجعه جلوگیری کرد؟ نظارت تصویری در شهر هوشمند میتواند پاسخی قابل قبول برای این پرسش باشد.
اما فقط آتشسوزی نیست؛ شهرهای بزرگ با چالشهای دیگری هم دست و پنجه نرم میکنند. ترافیک سنگین، آلودگی هوا، افزایش نرخ جرایم، همگی نشان میدهد که مدیریت شهری به شیوه سنتی دیگر پاسخگوی نیازهای جوامع امروز نیست. برای مدیریت شهرهای هوشمند امروزی سیستم نظارت تصویری لازم است که با بهرهگیری از هوش مصنوعی، شهر را به محیطی امنتر و کارآمدتر تبدیل کند. در این یادداشت همراه ما باشید تا اجزا، کاربردها و مزایای نظارت تصویری برای شهر هوشمند را با هم بررسی کنیم.
شهر هوشمند چیست؟
شهر هوشمند فقط به معنای استفاده از فناوری در شهرها نیست، وقتی میگوییم شهر هوشمند، منظورمان یک محیط شهری پیشرفته است که در آن اکوسیستمی از فناوریهای دیجیتال، اینترنت اشیاء (IoT) و تحلیل داده برای بهبود کیفیت زندگی شهروندان، بهینهسازی استفاده از منابع و البته توسعه پایدار وجود دارد. در چنین شهری نظارت تصویری هوشمند نقشی کلیدی ایفا میکند.
چرا سیستم نظارت تصویری برای شهر هوشمند اهمیت دارد؟
شهر هوشمند با چالشها و مسائلی روبهرو است که نیاز به نظارت هوشمند را چندین برابر میکند. مسائلی مانند تراکم جمعیت، کافی نبودن سیستمهای نظارتی پراکنده و جزیرهای که به صورت سنتی و بدون هماهنگی با هم اداره میشوند، دوربینهای نظارتی فاقد هوش مصنوعی که تنها کار ضبط دادهها را بر عهده دارند، خستگی اپراتورهای انسانی از پایش همزمان دهها صفحه نمایش و تاخیر در واکنش سریع و به موقع توسط نیروهای امدادی تنها گوشهای از مسائلی است که ضرورت پایش تصویری شهر هوشمند را برای ما روشن میکند.
سیستم نظارت تصویری برای شهر هوشمند چیست؟
پس دیدیم که نظارت تصویری هوشمند یکی از اجزای حیاتی و مهم شهرهای هوشمند امروزی محسوب میشود. البته لازم به ذکر است که فناوری نظارت تصویری در شهر هوشمند تنها به نصب چند صد دوربین محدود نمیشود، بلکه هزاران دوربین، حسگرها، هوش مصنوعی و تحلیل دادههای بلادرنگ را شامل میشود که امکان پایش تصویری شهر هوشمند را فراهم میکند. حالا بیایید ببینم که نظارت تصویری برای شهر هوشمند دقیقا از چه اجزایی تشکیل میشود؟
اجزای اصلی سیستم نظارت تصویری در شهر هوشمند
سیستم نظارت تصویری برای شهر هوشمند سیستمی کامل است که هماهنگی مجموعهای از تجهیزات، نرمافزارها، خدمات و نیروی انسانی را در برمیگیرد. به طور کلی میتوان گفت نظارت تصویری در شهر هوشمند به سه جزء اصلی تقسیم میشود:
- سختافزار: این بخش شامل دوربینهای IP، بهویژه دوربینهای دارای فناوری و قابلیت پردازش در لبه (Edge AI)، تجهیزات و سختافزارهای لازم برای ضبط و ذخیرهسازی و مانیتورهای مورد استفاده در اتاقهای کنترل است.
- نرمافزار: قلب تپنده تامین امنیت شهری هوشمند، نرمافزارهای مدیریت ویدیو (VMS) و نرمافزارهای تحلیل ویدئویی مبتنی بر هوش مصنوعی نظیر اطلس است. این نرمافزارها هستند که نقش نظارت تصویری شهر هوشمند را بر عهده میگیرند و امکان تحلیل رفتار افراد در شهر، تشخیص ازدحام جمعیت و ارزیابی رفتارهای مشکوک را فراهم میکنند.
- خدمات: با توجه به معماری سیستم نظارت تصویری برای شهر هوشمند و بسته به نیاز پلتفرمی که انتخاب میشود، خدمات سیستمهای نظارت تصویری شهری میتوانند از سرویسهای ابری با امکان مدیریت متمرکز و دسترسی از راه دور، نگهداری آسان و مقیاسپذیری استفاده کنند.
در ادامه همراه ما باشید تا ببینم که این کل به هم پیوسته اجزای سیستم نظارت تصویری چه کاربردهایی در شهرهای هوشمند دارد؟
کاربردهای سیستم نظارت تصویری در شهر هوشمند
این اجزای بههمپیوسته نظارت تصویری زمانی معنا و ارزش واقعی خود را نشان میدهند که در عمل و در مقیاس شهری به کار گرفته شوند. در ادامه، نگاهی میاندازیم به مهمترین کاربردهای سیستم نظارت تصویری در شهر هوشمند و نقشی که این فناوری در مدیریت کارآمد شهرها ایفا میکند.
مدیریت ترافیک هوشمند و کنترل تردد خودروها: به وسیله سیستم نظارت تصویری هوشمند میتوان جریان ترافیک را به صورت لحظهای در شهرهای بزرگ تحلیل و مدیریت کرد. هوش مصنوعی میتواند وظایفی نظیر شناسایی خودروهای متخلف را بر عهده بگیرد و به بهبود جریان ترافیک، افزایش ایمنی و کاهش تصادفات در معابر شهری کمک کند.
تامین امنیت عمومی: پایش تصویری معابر شهری و نظارت تصویری فضاهای عمومی به کمک دوربینهای مداربسته مجهز AI باعث میشود علاوه بر افزایش امنیت شهری، از بروز رفتارهای مجرمانه و خشونتآمیز جلوگیری شود، یا در هنگام ارتکاب جرم، امکان واکنش سریع به تهدیدها و مدیریت بحران شهری فراهم شود.
مدیریت جمعیت و رویدادها: ازدحام جمعیت اگر کنترل نشود میتواند باعث بروز حوادثی ناگوار شود. هوش مصنوعی میتواند با تشخیص ازدحام جمعیت به کمک پایش تصویری معابر شهری، به کنترل و هدایت تجمعات بزرگ کمک کند و از وقوع حادثه در رویدادهای عمومی جلوگیری کند.
نظارت بر محیط زیست: کاربرد تحلیل ویدئو در شهر هوشمند را میتوان در حفاظت از محیط زیست شهری هم مشاهده کرد. مانیتورینگ تصویری شهر به کمک ابزارهای AI این امکان را فراهم میکند تا سطح آلایندهها در شهر شناسایی شود، شرایط آب و هوایی پیشبینی شود و حوادثی مانند آتشسوزی به صورت زودهنگام شناسایی شود تا اقدامات لازم برای مهار آن صورت گیرد.
مراقبتهای بهداشتی: شاید نقش هوش مصنوعی در نظارت تصویری شهر هوشمند هنگام شیوع بیماریهایی مانند کرونا بیش از پیش احساس شود. در چنین شرایطی، نظارت تصویری فضاهای عمومی میتواند به ارگانهای سلامت و درمان کمک کند تا بر میزان رعایت دستورالعملهای رعایت بهداشت و قوانین قرنطینه نظارت داشته باشند.
مزایای سیستم نظارت تصویری در شهرهای هوشمند
فراتر از کاربردهای خاصی که نظارت تصویری در شهر هوشمند دارد و ما هم برای شما چند مورد از آنها را برشمردیم، باید گفت که استقرار این سیستمها در شهرهای امروزی میتواند مزایای بیشماری در سطح کلان برای مدیریت شهری داشته باشد. بیایید در ادامه به چند مورد از مزایای سیستم نظارت تصویری در شهر اشاره کنیم:
- افزایش امنیت عمومی: استقرار استراتژیک دوربینهای مجهز به هوش مصنوعی در سراسر شهر، امکان نظارت لحظهای و واکنش سریع نیروهای امنیتی یا امدادی را در مواقع لازم فراهم و حس امنیت را در جامعه میان شهروندان تقویت میکند.
- بهبود مدیریت ترافیک: با شناسایی نقاط پرترافیک و گلوگاهها به کمک پایش تصویری معابر شهری، میتوان زمانبندی چراغهای راهنمایی را بهینهسازی کرد، مسیرهای جایگزین را برای کنترل تردد خودروها پیشنهاد کرد و جریان ترافیک را در شهر روانتر کرد.
- نگهداری زیرساختها: پایش تصویری شهر هوشمند به کمک دوربینهای مداربسته باعث میشود نظارت مستمر و دقیقی بر وضعیت جادهها، پلها و ساختمانهای عمومی صورت گیرد تا امکان شناسایی سریع مشکلات و تعمیر به موقع فراهم شود و سطح عمومی کیفیت زندگی شهروندان به طور قابل توجهی افزایش یابد.
- پاسخگویی بهموقع به بحرانها: مانیتورینگ تصویری شهر به کمک دوربینهای مجهز به هوش مصنوعی باعث میشود که در شرایط اضطراری و بلایای طبیعی، هشدارهای به موقع ارسال شود تا امدادگران در اسرع وقت واکنش مناسب را نشان دهند و همچنین با آگاهی کامل از وضعیت، تصمیمات بهتری بگیرند و منابع لازم را هدفمندتر تخصیص دهند تا جان انسانها را حفظ کنند.
آینده سیستمهای نظارت تصویری در شهر هوشمند
این روزها حدود 55 درصد از جمعیت جهان در شهرها زندگی میکنند و پیشبینی میشود این رقم تا 30 سال آینده به 70 درصد برسد. شهرهای دنیا روز به روز شلوغتر میشوند؛ به ازدحام جمعیت در شهرها، رشد شتابانگیز فناوری را هم اضافه کنید. شهرهای پرجمهیت هوشمند، به مدیریتی نوین و جدید برای چالشهای پیچیده نیاز دارند و همین موضوع، اهمیت روزافزون نقش هوش مصنوعی در نظارت تصویری شهر هوشمند را برای ما بیش از پیش روشن میکند.
با اتصال دوربینهای معمولی به پلتفرمها و نرمافزارهای هوش مصنوعی مانند اطلس که قابلیت مقایسپذیری نیز دارند، میتوان به صورت موثر و مقرون به صرفه، سیستمهای جامع نظارت تصویری برای شهر هوشمند را پیادهسازی کرد. سیستمهایی که میتوانند بحرانها را قبل از وقوع شناسایی کنند، امنیت را در شهرها فراهم کنند و جریان عبور و مرور افراد و خودروها را روانتر کنند و علاوه بر مدیریت هوشمندانه شهر، به طور چشمگیری کیفیت زندگی شهروندان را ارتقاء دهند.
